Biết thì thưa thốt, không biết thì Nguyễn Văn Tuấn... dựa cột và cứ nói!

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn, Việt kiều Úc, nói nhiều quá. Chuyện gì ông cũng xía miệng vào bàn cho được, kể cả những lĩnh vực ông không biết lấy một chữ đui chứ đừng nói chi đến ấn phẩm ISI. Ông lại lên báo tự xưng là đồ đệ của cụ Nguyễn Khắc Viện, là "fan" của cụ Nguyễn Hiến Lê, những người bàn về nhiều vấn đề chẳng dính dáng gì đến chuyên môn của họ. Sang trọng thế. Thực chất là mục hạ vô nhân, thiên hạ dốt cả, chỉ mình ông khôn. Chúng tôi không dám khuyên ai vì ông tài giỏi thế, cần ai khuyên nữa? Nhưng chúng tôi có thể dự đoán là nếu ông cứ tiếp tục nói nhảm ắt có ngày mang nhục, không kịp tránh.

Xin lỗi, em chỉ là... Ngọc Trinh

Em đã nói rõ với nhà báo và báo có đăng lại đàng hoàng là em đã chừa một phương lấy chồng.  Em không giấu việc em làm. Em cũng không giấu dốt. Xin người đọc báo đừng ném đá em, tội nghiệp. Cũng xin đừng chửi nhà báo, càng tội nghiệp lắm, vì bây giờ, ngoài chuyện của em ra, họ còn biết viết gì để có cơm ăn mà không phải vào tù?

Em không mượn ai bênh em. Người như chị Hồ Thu Hồng xin tránh càng xa càng tốt. Chị muốn hét lên là đàn bà ai cũng muốn trai bao thì đó là ý kiến riêng của chị. Em nghĩ cho em, em nói cho em, em không nói cho ai khác, bởi vì xin lỗi, em chỉ là... Ngọc Trinh.

Lê Vinh Quốc: tiến sĩ múa rìu.

Suýt nữa thì sặc cà phê ra cả màn hình vì cái câu này của Lê Vinh Quốc trên Tuổi Trẻ:

 Đến nay, các nhà ngôn ngữ học vẫn không hiểu vì sao khi sáng tạo ra chữ quốc ngữ, linh mục Alexandre de Rhodes đã loại bỏ bốn chữ cái gốc Latin nêu trên để rồi phải dùng PH thay cho F, dùng GI thay cho J và dùng D để ghi cái âm đáng lẽ thuộc về Z; rồi lại phải chế ra chữ Đ để ghi cái âm vốn thuộc về D?

Tuổi Trẻ rất đểu. Các bạn ấy cấp đất cho Quốc múa rìu để Quốc lòi dốt ra cho mọi người cùng thấy. Đã vậy nhà báo lại còn ngoắc thêm cái mác tiến sĩ giáo dục rất kêu ngay bên cạnh. Bây giờ có hối cũng không kịp nữa, Quốc ơi!

Cách vận dụng tư tuy tích cực khi đọc Hồ Thu Hồng

Xưa nay mình chẳng đọc gì của Hồ Thu Hồng, ngoại trừ trang Beo trên Yahoo. Không thích nhưng vẫn đọc vì bọn hải ngoại cứ lu loa quảng cáo đó là kênh thông tin bán chính thức của công an. Nhiều khi báo chí lề phải chưa dám nhúc nhích thì Beo đã bắn tín hiệu ra rồi. Ngay cả khi báo đã đưa tin khắp nơi, mình vẫn đọc Beo. Nếu còn bán tín bán nghi, càng cần đọc Beo. Trang của Beo dễ truy cập, không sợ bị chặn, lúc nào đọc cũng được.

Hễ Beo sỉ vả, miệt thị ai thì đó ắt là người đáng kính trọng. Có người mình quen, có người mình không quen. Nhưng thấy Beo chửi người mình quen và biết rất rõ, tự nhiên mình có thiện cảm với những người chưa quen.

Những chuyện cao siêu, phức tạp như tàu cao tốc, bô xít, Trường Sa, điện hạt nhân... ông A ủng hộ mình thấy cũng phải, ông B phản biện mình thấy cũng hợp lý. Trình độ non kém, hiểu gì được chứ? Nhưng thấy Beo cũng đứng ra ủng hộ thì mình biết ngay đó là chuyện hại dân hại nước. Có vài chuyện nho nhỏ như chuyện....  (thôi chẳng nói ra làm gì, lộ bem hết), mình đã đích thân trải nghiệm hoặc đích thân kiểm chứng thì biết là Beo cố tình nói láo. Làm sao dám tin cả những chuyện khác?

Trang của Beo nên được sử dụng như một công cụ định hướng dư luận rất có hiệu quả đối với những đứa như mình, tức là có thành kiến với Beo nhưng vẫn vào đọc (để nghĩ ngược).

Gót chân của Phạm Anh Tuấn bị đau nhức

Phạm Anh Tuấn khen Dương Tường có công lớn trong việc dịch the dotted line thành dòng kẻ bằng những dấu chấm. Với tư cách là một dịch giả kiêm luôn công việc chủ động tiếp nhận sự lai trộn văn hóa, Dương Tường đã góp phần làm từ ngữ tiếng Việt thêm giàu đẹp như ai đó đã có công đưa gót chân A-sin vào vốn từ ngữ tiếng ta.

Gót chân A-sin là một điển tích thần thoại Hy Lạp. Nó vô nghĩa đối với người không có chút hiểu biết nào về văn hóa phương Tây cổ đại. Không ai lần đầu đọc gót chân A-sin hay gót sen vàng mà hiểu được. Muốn biết gót chân A-sin và gót sen vàng khác nhau thế nào, người Việt cần phải học, cần có các sách công cụ (từ điển tiếng Việt, từ điển điển cố...). Và đó là điều cần thiết vì các giá trị văn hóa Hy Lạp và Trung Hoa đáng để ta phải học.    

Dòng kẻ chấm của Dương Tường không quy về giá trị nào cả. Khi chọn cách dịch ấy, Dương Tường dĩ nhiên phải chú thích vì ở một đất nước không có quy định biểu mẫu đơn từ thống nhất, kẻ chấm hay kẻ liền tùy thích, ai có thể hình dung được dòng kẻ bằng những dấu chấm dùng vào việc gì? Nếu họ đã quen điền đơn từ ngoại quốc thì đó là việc khác. Nhưng trong trường hợp đó, người ta cần gì phải đọc bản dịch tiếng Việt? Sau cùng, các chú thích cần thiết cũng không đủ để từ vựng hóa dòng kẻ bằng những dấu chấm. Không phải bất cứ sáng tạo ngôn từ nào cũng vào từ điển được.

Đặt dòng kẻ bằng những dấu chấm bên cạnh gót chân A-sin là một cách so sánh hết sức khập khiễng. Nếu thích so sánh, Phạm Anh Tuấn có thể gọi Dương Tường là Đông Thi. Nàng Tây Thi nào đó nhăn mặt một phát thành gót chân A-sin, nhưng Đông Thi – Dương Tường dù cố công bắt chước đến mấy cũng chỉ rặn ra được cái dòng kẻ bằng những dấu chấm.

Trên dòng kẻ bằng những dấu chấm anh là Trần Dương Tường

Trước khi Nhã Nam đưa bản dịch Lolita ra trình làng, tôi cam đoan người nào đọc phải một câu như trên hiểu được chết liền. Sau  khi bản dịch của Dương Tường xuất hiện, bà con phải dò lại bản gốc tiếng Anh mới hiểu dịch giả muốn nói gỉ. Nhiều người cao giọng chê bai, đòi Dương Tường phải dịch lại cho mượt mà hơn hoặc phải kèm ghi chú. Xem ra bây giờ cả hai việc đó đều không cần thiết nữa. Sau những sự việc ầm ĩ vừa qua, còn ai muốn đọc một bản dịch ký tên Dương Tường nữa không? Và ghi chú để làm gì nữa khi bây giờ, nhờ công Dương Tường, mọi người đều biết trên dòng kẻ (bằng những dấu) chấm nghĩa là gì rồi.

Dương Tường không nhận sai và thật ra, rất khó bảo anh sai.Trình độ người đọc Việt Nam thấp kém, không biết dòng kẻ chấm là gì thì đó không thể là lỗi của Dương Tường. Nếu Nabokov viết trên dòng kẻ chấm mà dịch thành trên  dòng kẻ liền thì mới có thể gọi là sai vì đó là hai loại dòng kẻ khác nhau. Đằng này sách Pháp, sách Nga đều dịch là trên dòng kẻ chấm. Vậy người dịch sai ở chỗ nào? Dương Tường thậm chí dịch còn đúng hơn các ông Nga và Pháp, bởi vì các ông Tây còn phải dài dòng văn tự kiểu trên dòng kẻ chấm của mẫu đơn / biểu mẫu.... mà nguyên bản có từ nào về đơn từ, biểu mẫu đâu?

Dịch thuật trước hết là một nghệ thuật. Mỗi dịch giả có một quan niệm riêng. Với Dương Tường không có chuẩn mực nào cao hơn nguyên bản. Vì vậy, dù ai nói đông nói tây, Dương Tường cứ phải viết tiếng Việt như nguyên bản tiếng Anh. Từ bao nhiêu năm qua anh luôn giữ vững lập trường này. Tại sao trước đây không ai phẫn nộ với làn da trắng trong của hoa mộc lan. Tại sao người ta ít nhận ra điều đó mỗi khi bị cuốn hút bởi sự duyên dáng của câu văn Việt hồn Tây? Vậy thì tại sao bây giờ lại đi khuấy động cả thị trường chữ nghĩa vì một chuyện không đáng?

Trần Tiễn Cao Đăng: một người không thể cùng lúc đội hai cái mũ

Trân Tiễn Cao Đăng là tác giả của thuật ngữ “thảm họa dịch thuật” sáu năm về trước khi anh lên tiếng phê phán Mật mã DaVinci (người dịch là Đỗ Thu Hà, nhà xuất bản Văn Hóa Thông Tin). Anh dày công phân tích và phân loại từng lỗi trên bản dịch của Đỗ Thu Hà, thể hiện một tinh thần nghiêm túc đáng quý ở người làm công việc dịch thuật. Uy tín của nhà xuất bản Văn Hóa Thông Tin xuống dốc thảm hại và sự nghiệp dịch thuật của Đỗ Thu Hà xem như tiêu tan như bọt nước sau những lời phê bình xác đáng của Trần Tiễn Cao Đăng.

Sáu năm sau Trần Tiễn Cao Đăng có một thái độ ứng xử khác hẳn trước các thảm họa dịch thuật. Tác giả của thuật ngữ dường như không còn biết phẫn nộ nữa. Tiền Vệ muốn đập chết Cao Việt Dũng thì xin mời cứ tự nhiên, nhưng Trần Tiễn Cao Đăng quyết không dính vào chuyện bươi móc lỗi phải nữa. Âm binh lên mạng khen: Trần Tiễn Cao Đăng khí độ hơn người, không a dua, không đánh hôi.  

Sự thật không đẹp đẽ đến thế. Chẳng qua là ăn cây nào phải rào cây ấy thôi. Lợi ích của Nhã Nam, của cá nhân Cao Việt Dũng và cá nhân Trần Tiễn Cao Đăng gắn bó với nhau mật thiết hơn người ta tưởng, khiến cho đương sự rơi vào một tình thế mà ông bà ta vẫn gọi là “há miệng mắc quai”. Trần Tiễn Cao Đăng không ra tay thì Cao Việt Dũng cũng đã ngắc ngoải rồi: hiện nay Cao Đăng đã thay Việt Dũng đại diện cho mảng sách dịch của Nhã Nam tiếp xúc với báo chí. Nếu Đăng ra tay thì còn mặt mũi nào đi ra đi vào nhìn thấy Dũng và ăn làm sao, nói làm sao bây giờ với Nhã Nam? Và chắc gì Nhã Nam sẽ tha thứ cho hành động đó. Vì thế cho nên Cao Đăng cứ điềm nhiên tọa sơn quan hổ đấu và hưởng lợi thay vì diễn lại vai trò người hùng dẹp loạn dịch thuật như sáu năm về trước.